Milyonlarca sürücüyü ilgilendiren yeni ehliyet düzenlemesi yürürlüğe girdi. Belirli yaşın üzerindekilere yasak gelirken, yenileme süreleri de tamamen değişti.
Türkiye genelinde yolcu taşımacılığından hususi araç kullanımına kadar milyonlarca vatandaşı doğrudan etkileyecek yeni ehliyet düzenlemesi yürürlüğe girdi. Sürücü belgesi sahiplerini yakından ilgilendiren bu yeni kurallarla birlikte, hem yaş sınırlarında hem de ehliyet yenileme periyotlarında çok ciddi değişikliklere gidildi. Trafikte can ve mal güvenliğini en üst düzeye çıkarmayı hedefleyen bu düzenleme, özellikle ileri yaştaki sürücüleri ve ticari taşımacılık yapan şoförleri doğrudan kapsama alanına alıyor.
Yeni kuralların hayata geçmesiyle birlikte, artık belirli bir yaşın üzerindeki bireyler, geçerli bir sürücü belgesine sahip olsalar dahi aktif olarak araç kullanamayacaklar. Trafikteki yaşlı sürücü profilini ve kaza risklerini minimize etmeyi amaçlayan bu adım, sürücülerin sağlık kontrollerini çok daha sıkı bir denetim mekanizmasına bağlayacak.
Ticari Sürücüler İçin Yaş Sınırı Yeniden Belirlendi
Karayolu Taşıma Yönetmeliği’nde yer alan mevcut maddelere göre, ticari amaçla yük ve yolcu taşımacılığı yapan şoförler için oldukça katı kurallar uygulanıyor. Büyük otobüs kullanacak şoförlerin en az 26 yaşından gün almış olmaları gerekirken, üst yaş sınırı ise normal şartlarda 66 olarak belirlenmişti. Ancak son yıllarda yaşanan küresel gelişmeler, bu sınırların geçici olarak esnetilmesine yol açtı.
Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı tarafından yapılan değerlendirmeler sonucunun ardından korona salgını sonrasındaki normalleşme süreciyle birlikte ticaret hacminde ciddi bir artış yaşandı. Sektördeki mesleki yeterlilik belgesi sahibi sürücü açığını kapatmak amacıyla, 66 olan yaş sınırı geçici bir süreliğine “69 yaşından gün almamış olmak” şeklinde revize edildi. Bu esnetme kararı, taşımacılık sektörüne nefes aldırırken, sürecin takibi de yakından sürdürüldü.
Geçici Düzenlemenin Süresi Yıl Sonuna Kadar Uzatıldı
Kahramanmaraş merkezli yaşanan yıkıcı depremler, ülke genelinde sürücü eğitimlerini ve yeni sürücü arzını olumsuz yönde etkiledi. Sektörün acil ihtiyaç duyduğu taze kanın sağlanamaması, lojistik ve taşımacılık zincirinde aksamalara yol açma riski doğurdu. Bu doğrultuda, ticari taşımacılıkta mağduriyetlerin yaşanmaması adına 69 yaş sınırına dair geçici düzenlemenin süresi 2024 yılının sonuna kadar resmen uzatıldı.
Sektör temsilcilerinin yakından takip ettiği bu gelişmeyle ilgili uzmanlar şu çarpıcı uyarıyı yapıyor: “Okuyucum 68 yaşını doldurmuş, 69’dan gün almaya başlamış ise üzülerek söylemeliyiz ki artık ticari araç kullanması yasal olarak mümkün görünmüyor.” Bu durum, yaş haddini dolduran binlerce ticari sürücü için yeni bir dönemin ve zorunlu bir emeklilik sürecinin başladığı anlamına geliyor.
Hususi Sürücülere Yaş Analizi: 3 Yılda Bir Zorunlu Olacak
Yapılan yeni düzenleme sadece ticari araç şoförlerini değil, kendi şahsi araçlarını kullanan milyonlarca emekli ve ileri yaştaki vatandaşı da çok yakından ilgilendiriyor. Alınan kararla birlikte, 65 yaşını doldurmuş olan hususi araç sürücüleri için ehliyet yenileme periyotlarında yeni bir dönem başlıyor. Bu yaş grubundaki sürücülerin, artık her 3 yılda bir sağlık raporu alarak ehliyetlerini yenilemeleri zorunlu hale getirildi.
Sağlık kontrollerinin sıklaştırılması, yaşa bağlı olarak gelişebilecek görme, refleks yavaşlaması ve kronik rahatsızlıkların sürüş güvenliğini tehlikeye atmasını engellemeyi hedefliyor. Aile hekimlikleri ve tam teşekküllü hastaneler üzerinden alınacak sağlık raporları, sürücülerin trafikte kalıp kalamayacağını belirleyen en önemli kriter olacak.
80 Yaş Üstü Sürücüler İçin Kritik 2 Yıl Kuralı
Yaş ilerledikçe trafikteki risk oranının katlanarak artması, yetkilileri daha da sıkı tedbirler almaya yöneltti. Yeni yönetmelik kapsamında, 80 yaşını dolduran sürücüler için ehliyet yenileme süresi en kritik seviyeye indirildi. Bu yaş grubundaki vatandaşlar, artık her 2 yılda bir kapsamlı sağlık taramasından geçmek ve sürücü belgelerini yenilemek zorunda kalacaklar.
Uzmanlar, 80 yaş üzerindeki bireylerde refleks kaybı, ani karar verme yeteneğinde zayıflama ve algısal değişikliklerin çok daha hızlı gelişebileceğine dikkat çekiyor. Bu nedenle 2 yıllık periyot, hem sürücünün kendi can güvenliği hem de trafikteki diğer sürücülerin ve yayaların emniyeti açısından hayati bir koruma kalkanı işlevi görecek.
Trafikte Can ve Mal Güvenliği İçin Yeni Dönem
Sürücülerin bu yeni kurallara harfiyen uyması ve belirtilen süreleri kaçırmaması büyük önem arz ediyor. Ehliyet yenileme işlemlerini zamanında gerçekleştirmeyen ya da yaş sınırını aştığı halde trafiğe çıkmaya devam eden sürücülere ağır cezai yaptırımlar uygulanacak. Sektör temsilcileri ve yol güvenliği uzmanları, yeni kuralların kazaları ciddi oranda azaltacağı görüşünde birleşiyor.
Kararın yürürlüğe girmesiyle birlikte, sürücülerin e-Devlet ve Nüfus Müdürlükleri üzerinden randevularını oluşturarak sağlık raporu süreçlerini başlatmaları gerekiyor. Kararın uygulamadaki yansımalarını ve trafikte yaratacağı yapısal değişiklikleri yakından izlemeye devam edeceğiz.
